Hãy dừng những chỉ dẫn huấn luyện tồi! Làm thế nào để phát triển khả năng ra quyết định ở cầu thủ trẻ

Cơ chế ra quyết định

Chúng tôi luôn cố gắng giúp các huấn luyện viên hiểu rõ hơn những thông tin nào trong các tình huống thi đấu thực sự hữu ích cho trẻ em.

Ví dụ, trong một trận đấu tập 3 đối 3, nếu mục đích của buổi tập là hướng dẫn trẻ nhận biết và tìm khoảng trống trên sân, chúng tôi thường hỏi huấn luyện viên: loại thông tin nào trên sân mà trẻ em nên chủ động tìm kiếm? Khi đối phương hoặc đồng đội di chuyển, trẻ em nên diễn giải những hành động đó như thế nào?

Đối với huấn luyện viên, một thách thức then chốt nằm ở cách thiết kế các buổi tập vừa tạo ra môi trường nơi động lực học tập liên tục xuất hiện.

Điều này nghe có vẻ hơi rối, nên hãy nghĩ theo cách này: hầu hết các HLV bóng đá trẻ liên tục nhấn mạnh sự hiểu biết về trận đấu của trẻ, nhưng phần lớn các buổi tập hiện tại của chúng ta hoàn toàn thiếu việc rèn luyện kỹ năng này (pseudo-teaching).

Pseudo-teaching (Giảng dạy giả tạo) Các HLV trên toàn thế giới đã trải qua hoặc đang trải qua sự nhầm lẫn này, lẫn lộn sự khác biệt giữa "biểu hiện" và "học hỏi" của trẻ. Hầu hết các HLV có niềm tin ăn sâu rằng tập luyện bóng đá cho trẻ phải có tỷ lệ thành công rất cao, và bất kỳ sai lầm nào cũng là xấu và sai. Để đạt được điều này, nhiều buổi tập được thiết kế với tiền đề đảm bảo tỷ lệ thành công cao. Khi trẻ đạt tỷ lệ thành công cao trong tập luyện, dù là chuyền bóng hay sút, chúng ta hiểu nhầm thành công này là trẻ "đã học được điều gì đó" và vô thức cho rằng chúng sẽ tự nhiên chuyển những gì đã học sang các tình huống liên quan đến trận đấu. Sự chuyển đổi khái niệm vô thức này giống như tin rằng rê bóng qua cọc tiêu sẽ rèn luyện kỹ năng vượt qua hậu vệ. Không, điều trẻ học được chỉ là cách rê bóng qua cọc tiêu, không phải cách vượt qua hậu vệ.

Kinh nghiệm cá nhân và sự hiểu biết về trận đấu của trẻ đến trực tiếp từ môi trường tập luyện phù hợp hơn cho việc học, một môi trường hay tình huống chứa đầy nhiều biến thông tin quan trọng "liên quan đến trận đấu".

Khi HLV bắt đầu học cách thiết kế những môi trường tập luyện như vậy, họ chuyển từ cách tiếp cận "dạy áp đặt" đơn lẻ sang phương pháp giảng dạy có hướng dẫn hơn.

Nhưng phát triển kỹ năng thiết kế tập luyện này không hề đơn giản. Nó hoàn toàn khác với việc đặt tĩnh vài cái cọc tiêu và cho trẻ tập theo thẻ bài tập. Để thiết kế một môi trường học tập hiệu quả, HLV tối thiểu phải:

1. Có đủ hiểu biết về bóng đá như một môn thể thao;
2. Nhận thức về cách trẻ em học hỏi và phát triển;
3. Trao quyền ra quyết định cho trẻ khi thiết kế bài tập (ví dụ, bài tập chuyền bóng truyền thống nơi A chuyền cho B và B chuyền cho C hoàn toàn không có sự ra quyết định nào);
4. Hiểu rằng học hỏi và phát triển không phải là quá trình thẳng và tuyến tính.

Thách thức lớn nhất đối với HLV là thiết kế môi trường học tập giúp trẻ cải thiện kỹ thuật đồng thời phát triển trí tuệ bóng đá. Nhiều HLV, dù là những người truyền thống kỳ cựu hay các HLV trẻ ngày nay, do dự giữa "cải thiện kỹ thuật cá nhân" và "phát triển trí tuệ bóng đá", không chắc điều nào quan trọng hơn.

Triết lý thiết kế buổi tập

Không buổi tập nào có thể bỏ qua ảnh hưởng của môi trường. Môi trường là tiền đề để người học thực sự tiếp thu kiến thức và khả năng. Khi dạy trẻ chơi bóng đá, buổi tập nên chứa các điểm thông tin quan trọng, và các điểm thông tin này cần kết hợp với "hành động bóng đá" (như chuyền bóng, sút, rê bóng, v.v.).

Thông tin này kích hoạt trẻ tạo ra "hành động bóng đá". Thông tin trong môi trường tập luyện đại diện cho các khả năng khác nhau để kích hoạt "hành động bóng đá". Để trẻ thực sự bắt đầu hiểu bóng đá, trước tiên chúng phải có khả năng hiểu và xử lý thông tin trong môi trường tập luyện.

Mỗi "hành động bóng đá" đều liên quan đến một quyết định

Chúng tôi đã đề cập trước đó về tầm quan trọng của việc "liên quan đến trận đấu". Mặc dù kỹ thuật của mỗi cầu thủ rất cá nhân, cũng như có sự khác biệt giữa thể lực chung và "thể lực bóng đá", "hành động bóng đá" khác nhau rất nhiều.

Ví dụ, khi một cầu thủ tấn công bị hai hậu vệ ép, cầu thủ tấn công có những lựa chọn nào?

1. Có thể cố gắng rê bóng qua khe giữa hai hậu vệ;
2. Có thể chuyền cho đồng đội đang chạy chỗ ở cánh hoặc phía trước;

Lấy hai lựa chọn này làm ví dụ, khi cầu thủ tấn công cần ra quyết định vào thời điểm đó, họ cần xử lý nhanh thông tin xuất hiện trên sân và thực hiện quyết định của mình thông qua một "hành động bóng đá".

Nói cách khác, quyết định nào mà cầu thủ tấn công đưa ra phụ thuộc hoàn toàn vào việc xử lý tiềm thức các biến thông tin động trên sân, chọn phương án mà họ tin có xác suất thành công cao nhất dựa trên năng lực của mình.

1. Cầu thủ có tốc độ bùng nổ sẽ có xu hướng rê bóng qua các hậu vệ, vì họ tin mình có khả năng làm điều đó, hoặc vì họ đã làm điều đó nhiều lần trước đây;
2. Cầu thủ không có lợi thế tốc độ, biết mình thiếu khả năng xé hàng phòng ngự bằng tốc độ, sẽ có xu hướng phối hợp với đồng đội.

Bạn có thể thấy cách hiểu biết của cầu thủ về bản thân và trận đấu ảnh hưởng đến "hành động bóng đá" mà họ thực hiện sau đó. Khi trẻ bắt đầu hiểu cơ chế ra quyết định này, chúng có thể thay đổi các khuôn mẫu ra quyết định theo thói quen, và "hành động bóng đá" phát sinh, dựa trên thông tin động này.

Đây là một ví dụ: khi một cầu thủ nhanh cố tình giảm tốc, Cruyff thường xuyên làm điều này, các hậu vệ cũng bắt đầu giảm tốc, và sau đó Cruyff đột ngột tăng tốc bỏ lại họ phía sau.

Sự sáng tạo tương tự, đánh lừa và sự bất định được tạo ra bởi động tác giả là cơ chế ra quyết định thường được các ngôi sao bóng đá sử dụng.

Suy cho cùng, cơ chế ra quyết định riêng của mỗi cầu thủ chính là phong cách chơi, khả năng làm chủ bóng và trí tuệ bóng đá của họ.

Xây dựng cơ chế ra quyết định

Vậy thực sự chúng ta cần chú ý điều gì?

Mỗi buổi tập nên chứa nhiều lựa chọn và khả năng hơn cho "hành động bóng đá". Mỗi tình huống nên đặt trẻ vào các biến số động, để quyền ra quyết định trên sân cho trẻ.

Chỉ dẫn trực tiếp của HLV nên tập trung vào việc thiết lập luật chơi thay vì chi phối phương pháp giảng dạy. Dạy "áp đặt" là cách tiếp cận có hại nhất, hãy nghĩ lại về đại số tuyến tính bạn học ở đại học. Bạn thực sự nhớ được bao nhiêu?

Chúng tôi ưa thích phương pháp giảng dạy có hướng dẫn, mà chúng tôi gọi là "The Art of Questioning" (Nghệ thuật đặt câu hỏi).

Chỉ có câu hỏi mới có thể thúc đẩy trẻ chủ động suy nghĩ về nguyên nhân và kết quả đằng sau mỗi hành động. Đặt câu hỏi có hướng dẫn trong môi trường học tập tốt sẽ củng cố ấn tượng của trẻ về mỗi tình huống trận đấu và tăng cường xu hướng tiềm thức của chúng đối với các lựa chọn nhất định.

Xu hướng mạnh hơn có nghĩa là trẻ giỏi hơn ở điều đó.

Bóng đá, dựa trên thông tin động trên sân và giao tiếp trong đội, là môn thể thao đòi hỏi nhiều quyết định nhanh. Khi HLV thiết kế môi trường tập luyện rất thuận lợi cho việc học, việc học này trở nên tăng cường lẫn nhau cho trẻ. Nói cách khác, một khi bạn thay đổi phương pháp giảng dạy, tất cả học trò của bạn đều được hưởng lợi.